Sa herë që mendoni se jeni të gatshëm të dhuroni gjak, menjëherë ju vijnë në kokë disa pyetje, të cilave mundoheni tu jepni përgjegje si: A dhemb? Si do të jap? A ka ndonjë rrezik? Natyrisht ka mundësi që ju të keni edhe shumë pyetje tjera në mendjen tuaj. Nëse keni, mos nguroni të pyetni zyrtarët në Shërbimin e Qendrës Kombëtare të Transfuzionit të cilët do të kenë kënaqësinë të ju përgjigjen.

Ç'ËSHTË DHËNIA VULLNETARE E GJAKUT?

"Dhënia e Gjakut është VULLNETARE, kur njeriu jep Gjak, Plazmë ose Qeliza përbërëse të Gjakut sipas dëshirës dhe vullnetit të tij të lirë, kur për këtë nuk merr para as ndonjë kompenzim tjetër. Falënderimet, Mirënjohjet, Dhuratat e vogla, Pijet freskuese pas dhënjes si dhe kompenzimi eventual i shpenzimeve të rrugës është në përputhje me dhënien Vullnetare të Gjakut." Udhëzimet e Këshillit të Europës nr.95(4) neni 2.

KUSH MUND TË DHUROJ GJAK?

CILA ËSHTË MOSHA?

Ju mund të dhuroni gjak që nga mosha 17 deri në atë 70 vjeqare nëse paraprakisht konstatohet se keni shëndet të mirë.

PSE DO T'JU PARASHTROJMË DISA PYETJE PARA SE TË DHURONI GJAK?

Para se të filloni të dhuroni gjak, edhe po të jetë hera e parë apo e njëqindëta, ne duam të jemi të sigurtë që ju nuk do të keni pasoja nga dhënja e gjakut. Ne gjithashtu duam që të vërtetojmë se gjaku i juaj është i sigurtë për ta marrë pacienti që ka nevojë për të. Pra, ne do të ju bëjmë disa pyetje rreth shëndetit dhe jetës suaj personale. Qëllimi i kësaj interviste nuk është të ndërhyjmë në jetën tuaj personale, por të shohim se a mund apo jo të dhuroni gjak. Nëse keni çrregullime shëndetësore(serioze apo të lehta) juve mund të ju thuhet të mos dhuroni gjak për një kohë të caktuar. Shpesh një ftohje e lehtë apo kokëdhembje mund të ju parandalojë të dhuroni gjak përkohësisht. Mjeku që gjendet në sesion, motra medicinale, apo tekniku i pranishëm, zakonisht mund të ju udhëzojnë se pas sa kohe mund të dhuroni gjak përsëri. Ne e vlerësojmë lartë bashkëpunimin tuaj në përgjegje të plota dhe të sinqerta në këto pyetje dhe premtojmë se do të jemi diskret dhe plot mirëbesim.

ÇKA NËSE JENI DUKE MARRË BARËRA?

Nëse jeni duke marrë çfarëdo lloj barërash (tableta, injeksione apo diçka tjetër), na tregoni para se të dhuroni gjak.Disa barëra apo disa gjendje shëndetësore mund të ju parandalojnë të dhuroni gjak e disa jo, por ne duhet të dimë që jeni duke i përdorur ato. Ju asnjëherë nuk duhet të ndërpritni marrjen e barërave tuaja, për të dhuruar gjak.

KUR MUNDEM UNË TË DHUROJ GJAK?

SA SHPESH?

Zakonisht 3-4 herë në vit, varësisht nga gjinia - normalisht jo më shpesh se 1 herë në çdo 12 javë. Kjo për arsye se duhet ti lehet ca kohë organizmit tuaj, në mes të dy dhurimeve ti rimbushë rezervat e veta me hekur.

SA GJAK DO TË MERRET NGA UNË?

Jo aq sa juve mund të ju paraqesë ndonjë pengesë. Çdo dhënje e gjakut të plotë është prej 250-450 ml,varësisht prej gjendjes së përgjithshme shëndetësore dhe peshës trupore. Trupi juaj, natyrisht, e kompenzon gjakun e dhuruar për një kohë shumë të shkurtër.

SA NDIKON DHURIMI I GJAKUT NË SHËNDET?

Ne pranojmë të marrim gjakun nga ju vetëm atëherë kur të konstatojmë se shëndeti juaj është i mirë dhe ju ndjeheni i shëndoshë. Shëndeti juaj është çdoherë prioritet në mendjen tonë. Dhurimi i gjakut është krejtësisht i padëmshëm për shëndet. Në vende të ndryshme të Botës dhurojnë gjak një numër shumë i madh i njerëzve dhe vetëm te ndonjëri prej tyre mund të paraqitet ndonjë zbehje, marramendje e vogël, apo edhe hematom në vendin e marrjes.

ÇKA NËSE PARAQITET NDONJË PROBLEM PAS DHËNJES, APO NË SHTËPI?

Kjo mund të ndodhë shumë rrallë. Nëse ndjeni plogështi apo marramendje, shtrihuni poshtë dhe ngritni këmbët lartë mbi nivelin e kokës. Ndërpreni aktivitetet e lodhshme dhe të rënda të asaj dite dhe pini mjaft lëngje të ftohta.Vazhdoni të hani ushqimin tuaj ashtu si edhe ditëve të tjera.Shumë shpejt do ta ndjeni veten si më parë. Nëse jo, atëherë ju lutemi na njoftoni dhe ne do të ju japim këshillat tona lidhur me këtë dhe dhurimet tjera.

A KA NDONJË RREZIK INFEKSIONI?

Dhënia e Gjakut kurrsesi nuk ju rrezikon nga infeksionet. Me ju do të punoj stafi ynë shumë mirë i trajnuar dhe i mbikëqyrur nga mjekët dhe motrat medicinale me mjaft përvojë. I tërë materiali që përdoret është steril për secilin dhurues dhe vetëm për një përdorim.

ÇKA DUHET BËRË PARA DHE PAS DHURIMIT TË GJAKUT?

ÇKA DUHET NGRËNË DHE PIRË PARA DHE PAS DHËNIES SË GJAKUT?

Ju duhet të pini mjaft lëngje para (por edhe pas) dhënies së gjakut -por nuk preferohet alkooli. Për sa i përket ushqimit vazhdoni të hani racionet e rregullta që i keni pasur deri me rastin e dhënies së gjakut. Nëse nuk keni ngrënë ushqim gjatë, apo jeni në dietë, ju lutemi na njoftoni para se të dhuroni gjak. Pas dhënies së gjakut mos e teproni me ushqim. Nuk preferohet duhani deri dy orë pas dhënies.

A MUND TË KTHEHENI NË PUNË MENJËHERË PAS DHURIMIT?

Po natyrisht, por vetëm pasi të keni pirë lëngun dhe të keni ngrënë diçka që është dedikuar për ju që më parë, ju mund të leni Qendrën e dhurimit të gjakut dhe të shkoni në vendin tuaj të punës. Shumë rrallë mund të ndodhë që ndonjëri të ketë marramendje të lehta pak pas dhënjes së gjakut.Prandaj nëse profesioni juaj është i atillë që mund të rrezikoj veten tuaj apo edhe të tjerët (puna në lartësi, zdrukthtari, pilotimi)nuk do të ju preferonim të shkoni në punë menjëherë pas dhënjes së gjakut. Përndryshe sa i përket shëndetit tuaj nuk do të keni asnjë pasojë.

A MUND TË ZHVILLONI AKTIVITETE SPORTIVE PASTAJ?

Përgjithësisht, nuk ka ndonjë arsye pse ju nuk do të mundeshit të vazhdoni me kujdes aktivitetet tuaja në të njëjtën ditë pas dhurimit të gjakut. Por të jeni të kujdesshëm-filloni me ritëm të ngadalshëm dhe ngadalsoni apo edhe ndaluni dhe pushoni nëse ndjeheni i lodhur. Shmangiuni të gjitha ushtrimeve që mund të ua lëndojnë krahun prej nga keni dhuruar gjak, si ngritje e peshës etj.

KU MUND TË DHUROHET GJAKU?

Nëse më parë nuk keni qenë asnjëherë, ju mund të thirrni në tel.nr.038/500-600 lok. 2753 dhe 2746 të caktoni datën e ardhjes ose të vini drejtpërdrejt në ndonjërin prej sesioneve publike të organizuara në vendin më të afërt prej vendbanimit apo vendit tuaj të punës,varësisht prej preferencës suaj. Natyrisht ne do të vijmë edhe në vendin tuaj të punës. Nëse ju për ndonjë arsye nuk mund ti përgjigjeni thirrjes në ditën e caktuar, atëherë mund të kontaktoni Qendrën më të afërt të Transfuzionit dhe të ofroni dhurimin tuaj të gjakut.

DHURIMI I GJAKUT SHANSË PËR TESTIM

Te çdo njësi e gjakut testohet:

•  Grupa e gjakut dhe Rhesus Faktori
•  Hepatiti Viral B (HBsAg)
•  Hepatiti Viral C (HCV)
•  SIDA/AIDS (HIV)
•  Sifilizi (TPHA)

KU SHKON GJAKU I DHURUAR?

Gjaku ndahet në komponentet e tij si: Eritrocite të koncentruara, Plazmë e freskët e ngrirë, Trombocite, Leukocite të koncentruara si dhe Krioprecipitati. Me këto produkte të Gjakut, varësisht nga nevoja, mund të mjekohen pacientët në klinika dhe spitale anembanë Kosovës. Brenda ditës, vetëm për nevojat e klinikave të QKU-së në Prishtinë kërkohen rreth 100 njësi gjaku ose produkte të tij. Mendoni mw mirw - njw ndwr kwto kwrkesa mund tw jeni edhe Ju neswr.

LIBREZA E DHURUESIT VULLNETARË TË GJAKUT

Çdo dhuruesi Vullnetare i ipet Libreza, ku shenohet Grupi i gjakut, Rh Faktori si dhe testi eventual pozitiv nw semundjet qe percillen me gjak. Kjo libreze ne rast nevoje dhuruesit te gjakut i siguron gjak per familjen e tij te ngushte.

DHURIMI I JUAJ SHPËTON JETËRA.

JU LUTEMI EJANI PRAP POSA TË KENI MUNDËSI.

QENDRA KOMBËTARE E KOSOVËS PËR TRANSFUZIONIN E GJAKUT PRISHTINË